Disclosure Day

Steven Spielberg vond het moderne gevoel uit van omhoogkijken naar de lucht en hopen dat iemand welwillends terugkijkt. Hij deed het in 1977 met Close Encounters en opnieuw in 1982 met een gloeiende vinger, en daarna deed hij het twee decennia lang nadrukkelijk niet, alsof de man die de planeet leerde dromen had besloten dat dromen een baan voor jongere mannen was. Disclosure Day is zijn eerste sciencefictionfilm in ruwweg eenentwintig jaar, en het wonder is niet dat hij het nog kan. Het wonder is dat hij nooit gestopt is het te kunnen. David Koepps scenario, gebouwd op Spielbergs eigen verhaal, dropt ons in 2026, waar een zenuwachtige cybersecurityspecialist, gespeeld door Josh O'Connor, een harde schijf vol buitenaards bewijs steelt bij een defensiebedrijf genaamd Wardex, terwijl een meteorologe uit Kansas City, gespeeld door Emily Blunt, signalen begint te ontvangen die geen enkele Dopplerradar kan verklaren. De botten zijn puur Spielberg: gewone mensen, buitengewoon contact, een overheid die liever heeft dat je naar het weerbericht blijft kijken.

En dan is er Emily Blunt, die het soort werk levert dat je eraan herinnert waarom filmsterren bestaan. Ze speelt Margaret Fairchild als een vrouw wier zekerheid over de lucht in realtime wordt herschreven, en ze draagt het hele emotionele betoog van de film op een gezicht dat almaar besluit of het doodsbang of getransformeerd moet zijn. Critici noemen het een hoogtepunt van haar carriere en ze hebben gelijk. Het probleem is wat haar omringt. Koepps complotmachinerie, vol klokkenluiders en overlopers en een Wardex-topman, gespeeld door Colin Firth in een keurig bruikbare doorsnee schurkenrol, stolt af en toe tot iets dat dichter bij een knappe X-Files-aflevering ligt dan bij een Spielberg-epos. De film duurt honderdvijfenveertig minuten en je voelt de zijsporen, de uitgerekte derde akte, de losse eindjes die nooit helemaal in elkaar vlechten. Wanneer de plotmechaniek het stuur overneemt van de verwondering, flikkert de betovering.

Maar o, wanneer Spielberg stuurt. Grotendeels op 35mm geschoten en voorzien van muziek van een tachtigjarige John Williams die nog altijd precies het akkoord weet te vinden dat betekent dat het universum groter is dan je angst, heeft de film passages van pure cinematografische spierkracht, waaronder een hogesnelheidstreinscene die thuishoort in de Indiana Jones-bloemlezing. De zonzijde is enorm en het is deze: op een leeftijd waarop de meeste legendes hun eigen grootste hits cosplayen, heeft Spielberg iets gemaakt dat oprecht in mensen gelooft. De hele motor van Disclosure Day is het radicale, bijna gegeneerde idee dat als acht miljard mensen simpelweg de waarheid zou worden getoond, ze hoop boven oorlog zouden kunnen kiezen. Het is oprecht tot het punt van kwetsbaarheid, en in 2026 landt die oprechtheid als een hand op je schouder. De meester cosplayt niet. Hij reikt nog steeds naar hetzelfde licht waar hij in 1977 naar reikte, en zijn arm is lang genoeg om het vaker dan niet aan te raken.